ટ્રમ્પ આગામી અઠવાડિયે ચીન અને રશિયાના નેતાઓ સાથે મુલાકાત લેશે

અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સંકેત આપ્યો છે કે તેઓ આગામી અઠવાડિયે ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ અને રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન સાથે એક દુર્લભ ત્રિપક્ષીય નેતાઓની બેઠક યોજી શકે છે. આ મહત્વપૂર્ણ મુલાકાત દક્ષિણ ચીનના શેનઝેનમાં યોજાનારી એપેક (APEC) સમિટના માળખા હેઠળ હાથ ધરવામાં આવશે. ચીને સોમવારે, ૯ નવેમ્બર, ૨૦૨૬ના રોજ જણાવ્યું હતું કે તેઓ આ મુલાકાત અંગે સંબંધિત પક્ષો સાથે વાતચીત કરી રહ્યા છે અને આ શક્યતાને નકારી નથી. એપેક સમિટ ૧૮ અને ૧૯ નવેમ્બરના રોજ યોજાવાની છે.

ટ્રમ્પે રવિવાર, ૮ નવેમ્બર, ૨૦૨૬ના રોજ પત્રકારો સાથે વાત કરતા સંકેત આપ્યો હતો કે રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ, ઈરાનનો મુદ્દો અને પરમાણુ શસ્ત્રોના નિયંત્રણ જેવા વિષયો આ ચર્ચાના એજન્ડામાં રહેશે. ટ્રમ્પના જણાવ્યા અનુસાર, એક બેઠક પુતિન અને શી સાથે થશે જે ખૂબ જ રસપ્રદ રહેશે. તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે તેઓ પરમાણુ શસ્ત્રો નાબૂદી સહિત અનેક બાબતો પર વાત કરી રહ્યા છે અને તેઓ ઈરાનમાં યુદ્ધનો અંત લાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. ટ્રમ્પના આ નિવેદનો બાદ ચીનના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા ગુઓ જિયાકુંએ સોમવારે જણાવ્યું હતું કે ચીન આ ત્રિપક્ષીય બેઠક અંગે સંબંધિત પક્ષો સાથે સંપર્કમાં છે.

ટ્રમ્પ અને શી જિનપિંગ આ વર્ષે ત્રીજી વખત આગામી અઠવાડિયે દ્વિપક્ષીય મુલાકાત પણ કરશે. આ અગાઉ મે મહિનામાં અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિની બેજિંગની મુલાકાત અને સપ્ટેમ્બર, ૨૦૨૬માં ચીની રાષ્ટ્રપતિની વોશિંગ્ટન મુલાકાત બાદ આ મુલાકાત યોજાઈ રહી છે. આ ઉપરાંત, વર્ષના અંતે મિયામીમાં યોજાનારી જી-૨૦ (G20) સમિટમાં પણ તેઓ ફરીથી મળશે, જેનો અર્થ છે કે આ વર્ષ દરમિયાન તેમની ચાર મુલાકાતો થશે, જે એક અસામાન્ય બાબત છે.

અમેરિકા અને ચીન બંને દેશો બંને વચ્ચેના સંબંધોમાં વધુ સ્થિરતા લાવવાનો અને 'વ્યૂહાત્મક સ્થિરતાના રચનાત્મક સંબંધો' જાળવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. જોકે, બંને દેશો વચ્ચે વેપાર ટેરિફ, સેમિકન્ડક્ટર પરના પ્રતિબંધો, રેર અર્થ એન્જિનિયરિંગ અને તાઈવાન જેવા મુદ્દાઓ પર વિવાદો પણ ચાલુ છે. શાંઘાઈ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ફોર ઇન્ટરનેશનલ સ્ટડીઝના સેન્ટર ફોર અમેરિકન સ્ટડીઝના વિદ્વાન સુ લિયુક્વાંગે જણાવ્યું હતું કે આ ત્રણ દેશોમાં રશિયા આ મુલાકાત માટે સૌથી વધુ ઉત્સાહી હતું. તેમણે મીડિયા સાથેની વાતચીતમાં એવું પણ કહ્યું કે આ એક ઔપચારિક ત્રિપક્ષીય સમિટ કરતા અનૌપચારિક મુલાકાત હોવાની શક્યતા વધુ છે.

સુ લિયુક્વાંગે અમેરિકામાં રશિયા વિરોધી લાગણી અને યુરોપિયન સાથી દેશોના વિરોધનો ઉલ્લેખ કરતા કહ્યું કે યુક્રેન અને યુરોપને બાજુ પર રાખીને મોસ્કો સાથે વાટાઘાટો કરવા સામે નોંધપાત્ર રાજકીય અવરોધો છે. તેમણે વધુમાં સમજાવ્યું કે ત્રણેય દેશોની પ્રાથમિકતાઓ અલગ છે. રશિયાનું મુખ્ય ધ્યાન યુક્રેનમાં યુદ્ધવિરામની વાટાઘાટો પર છે, અમેરિકા રશિયા-યુક્રેન સંઘર્ષ અને પરમાણુ અપ્રસારમાં રસ ધરાવે છે, જ્યારે ચીન શાંતિ વાટાઘાટોનું સમર્થન કરે છે પરંતુ તેણે અમેરિકા, રશિયા, યુરોપ અને યુક્રેન સાથેના તેના સંબંધો વચ્ચે સંતુલન જાળવવું પડે છે. આ સંદર્ભમાં, ઓછી પ્રોફાઇલ ધરાવતી ત્રિપક્ષીય બેઠક વધુ વાસ્તવિક વિકલ્પ છે. આ મુલાકાતથી વૈશ્વિક ઉર્જા પુરવઠાને સ્થિર કરવા જેવા વ્યવહારુ પરિણામો મળી શકે છે.

ચીન 'જી-૨' અથવા અમેરિકા-ચીન-રશિયાના ત્રિપક્ષીય જૂથના વિચારને બદલે 'બહુપક્ષીયવાદ'ને વધુ પસંદ કરે છે. તેમ છતાં, સુ લિયુક્વાંગના મતે આવી મુલાકાત એ સૂચવે છે કે ભલે મોટી શક્તિઓ વચ્ચેની સ્પર્ધા વૈશ્વિક ભૂ-રાજનીતિને વ્યાખ્યાયિત કરવાનું ચાલુ રાખશે, પરંતુ તે સ્પર્ધાનું સંચાલન કરવા અને તેને અનિયંત્રિત થતી અટકાવવા માટે વધતી જતી રુચિ પણ દર્શાવે છે.

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ છે. તેમણે અગાઉ પણ વૈશ્વિક રાજનીતિ અને આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધોમાં સક્રિય ભૂમિકા ભજવી છે.